20 NĂM QUA, DÂN NGA SỐNG TRONG NUỐI TIẾC VÀ VỠ MỘNG

Hình ảnh cuộc đảo chính hụt tại Nga

                                                 Reuter

                                                                                           Lê Phước

 Sự kiện 20 năm sau cuộc đảo chính hụt nhằm ngăn chặn tiến trình cải tổ Perestroika, lật đổ Mikhail Gorbatchev và sự tan rã của Liên Xô vài tháng sau đó, tiếp tục thu hút báo giới. Le Monde : theo thống kê chính thức, hiện có 58% người Nga nuối tiếc thời Xô Viết

Bài phân tích của thông tín viên Le Monde tại Matxcơva đề tựa : « 1991-2011: Người Nga chơi vơi giữa tình cảm nuối tiếc và sự vỡ mộng ».

Thống kê trên do trung tâm nghiên cứu dư luận độc lập Levada thực hiện. Theo một nghiên cứu khác của trung tâm FOM, tình hình đất nước có lẽ tốt hơn nếu cuộc đảo chính năm ấy thành công. Trong vấn đề này, theo Levada, 39% người Nga xem cuộc đảo chánh là « một thời kỳ bi thảm đã gây hậu quả tai hại », 10% cho rằng, thất bại của cuộc đảo chính là « một bước tiến về phía dân chủ ». Cũng theo Levada, 49% người được hỏi cho rằng : « nước Nga đang đi lệch hướng ».

Liên bang Nga là một trong 15 nước cộng hòa thành viên của Liên Bang Xô Viết. Sau khi Liên Xô sụp đổ vào năm 1991, Le Monde ghi nhận ở Nga đã có nhiều thay đổi đáng kể. Người Nga được tự do hơn. Họ có thể tự do đi du lịch, có thể gửi tiền ở ngân hàng mình thích, có thể tùy chọn sách để đọc theo sở thích, không còn cảnh phải trốn trong nhà bếp để thể hiện quan điểm mà vẫn sợ bị theo dõi bởi các micro cài đặt trong điện thoại hay trên trần nhà …

Người dân cũng làm ăn khấm khá hơn, mức tiêu thụ cũng mạnh hơn. Le Monde nhận định, sự giàu lên của cá nhân và mức tiêu thụ tăng đã góp phần cũng cố « nền quân chủ » được thành hình theo kiểu Putin, người có khả năng bước vào điện Kremlin một lần nữa vào năm tới.

Thế nhưng, tờ báo cũng cho rằng, mô hình Putin này không phải không có hạn chế. Chẳng hạn như cơ quan FSB (Cục An ninh Liên bang Nga). KGB (Ủy ban An ninh Quốc gia Xô Viết), tiền thân của FSB, chấm dứt hoạt động vào tháng 8 năm 1991, bị phá vỡ mộtt phần bởi ông Boris Elsine vào năm 1992, hiện tại được xem là « tầng lớp quý tộc mới » và có quyền hành rất lớn. Theo Le Monde, sự độc tôn trong quyền hành của họ chỉ có thể làm hại cho quá trình hiện đại hóa do điện Kremlin khởi xướng.

Kiến trúc sư Guaennadi Iochine, người từng đứng cùng hàng ngũ với ông Boris Elsine trong phe chống đảo chính năm ấy, tỏ ra thất vọng cho tình hình hiện tại, ông nói : « Những lý tưởng về tự do và dân chủ mà chúng tôi theo đuổi ngày ấy đến bây giờ vẫn chưa trở thành hiện thực. Nước Nga hiện tại là một thể chế dân chủ mô phỏng bị ngự trị bởi một kiểu chủ nghĩa tư bản sơ khai, bởi nạn tham nhũng điên rồ và chủ nghĩa tôn thờ tiền bạc ». Ông nói tiếp : « Vào năm 1991, chúng tôi đã bắt đầu mở cửa với thế giới, đó là sự thật. Thế nhưng, chúng tôi luôn cảm thấy mình không làm chủ thật sự đất nước này, trái ngược với những lãnh đạo của chúng tôi ».

           Nguồn: http://www.viet.rfi.fr/diem-bao/20110822-20-nam-qua-dan-nga-song-trong-tiec-nuoi-va-vo-mong